Als de zomer voorbij is en de tomatenplanten verdord zijn, lijkt het moestuinseizoen afgelopen. Toch hoeft je tuin in oktober niet leeg te staan. Een aantal stevige groenten voelt zich juist thuis in koel en vochtig weer, en sommige worden zelfs lekkerder na een flinke nachtvorst.

Met een beetje planning sta je in december en januari nog verse groenten te oogsten, terwijl de buren hun moestuin al hebben afgedekt. In deze gids lees je welke wintergroenten het meest geschikt zijn, wanneer je ze in de grond zet en hoe je ze helpt de koude maanden goed door te komen.

Waarom wintergroenten de moeite waard zijn

Wintergroenten groeien langzamer dan zomergewassen, maar ze vragen ook weinig onderhoud. Water geven is in het najaar zelden nodig, slakken worden minder actief en onkruid groeit nauwelijks. Je bent vooral bezig met oogsten.

Het geheim zit in de timing. Veel wintergroenten moeten al flink gegroeid zijn voordat de dagen echt kort worden, want vanaf november staat de groei vrijwel stil. Wat dan op het bed staat, is je voorraad voor de winter. Ben je laat? Bij tuincentra vind je in het najaar vaak kant-en-klare plantjes waarmee je nog een flinke inhaalslag maakt.

Boerenkool: beter na de vorst

Boerenkool is de klassieker onder de wintergroenten, en niet voor niets. De plant kan vele graden vorst verdragen en blijft maandenlang oogstbaar. Plantjes zet je bij voorkeur in de zomer of vroege herfst uit, op zo’n vijftig centimeter afstand van elkaar, in voedzame en stevige grond.

Het bekende verhaal klopt: na een paar nachten vorst smaakt boerenkool zoeter. De kou zet zetmeel in de bladeren om in suikers. Oogst steeds de onderste bladeren en laat het hart staan, dan groeit de plant door en pluk je tot in het vroege voorjaar.

Prei: stevig de winter door

Winterprei is een dankbare groente die je de hele winter vers uit de grond haalt. Kies een winterhard ras, herkenbaar aan de blauwgroene, wat donkerdere bladeren. Plant de jonge preitjes in diepe gaten, zodat een lang wit gedeelte ontstaat. Door de grond in de loop van het seizoen rond de stelen aan te aarden, wordt dat witte deel nog langer.

Prei hoeft niet in één keer geoogst te worden. Laat de planten gewoon staan en steek er een paar uit wanneer je ze nodig hebt. Bij strenge vorst kan de grond hard bevriezen; leg dan een laag stro rond de planten, zodat je ze nog makkelijk uit de grond krijgt. Wil je meer weten over rassen, plantafstanden en grondverbetering, dan vind je bij tuinblogmagazine uitgebreide artikelen en plantenadvies voor de moestuin.

Veldsla en andere snelle bladgroenten

Veldsla, ook wel koolsla of rapunzel genoemd, is ideaal voor wie laat begint. Je zaait het van augustus tot in september direct in de volle grond. De kleine rozetjes zijn bijzonder winterhard en leveren de hele winter frisse salade. Snijd ze net boven de grond af, dan blijft er weinig zand aan de blaadjes hangen.

Naast veldsla zijn er nog meer groenten die het in het najaar goed doen:

• Winterpostelein: zaaien in september, frisse blaadjes tot in het voorjaar.
• Winterspinazie: kies een winterhard ras en zaai uiterlijk half september.
• Spruitjes: oogst van onder naar boven, ook zij worden zoeter door vorst.
• Knoflook: teentjes in oktober of november planten voor een oogst volgende zomer.

Zo bescherm je je wintergroenten

Hoewel deze groenten tegen een stootje kunnen, helpt een beetje bescherming wel. Een vliesdoek of een eenvoudige tunnel van hoepels en folie houdt de ergste kou en wind tegen. Vooral bladgroenten zoals veldsla en postelein blijven daaronder mooier en groeien op zonnige dagen zelfs nog een klein beetje door.

Let ook op vogels. Duiven zijn in de winter dol op koolbladeren, zeker als er weinig ander voedsel is. Een net over je boerenkool en spruitjes voorkomt kale stelen. Houd daarnaast de grond tussen de planten bedekt met blad of compost, zodat het bodemleven actief blijft en de structuur van je grond verbetert.

Wie in het najaar een paar bedden vrijhoudt voor wintergroenten, heeft er maandenlang plezier van. Een wandeling door de moestuin op een heldere, vriesachtige ochtend, met een mandje boerenkool of een paar stengels prei als beloning, maakt de donkere maanden een stuk aangenamer. Begin dit jaar met één of twee gewassen en breid volgend seizoen uit met wat goed bevalt.

Een lokale nieuwsredactie krijgt dagelijks tientallen mails binnen. Aankondigingen van jubilea, openingen, sponsorlopen en kampioenschappen strijden om dezelfde paar minuten aandacht van een redacteur die vaak ook nog zelf artikelen moet schrijven. Of jouw bericht wordt geopend, gelezen en gebruikt, hangt minder af van geluk dan je misschien denkt.

Met een paar vaste gewoontes vergroot je de kans flink dat je nieuws daadwerkelijk in de krant of op een nieuwssite belandt. Hieronder lees je hoe je als vereniging of kleine ondernemer een persbericht schrijft dat een redacteur graag oppakt.

Begin bij de onderwerpregel

De onderwerpregel van je mail is je eerste en soms enige kans. Een redacteur scant de inbox en beslist in een paar seconden. Vermijd vage regels als Persbericht of Nieuws van onze club. Schrijf in plaats daarvan in één zin wat er gebeurt, waar en wanneer.

Een sterke onderwerpregel leest bijna als een kop: Voetbalclub opent nieuw clubhuis na drie jaar bouwen zegt meteen waar het over gaat. Zet de plaatsnaam erin als je bericht naar een regionale redactie gaat, zodat duidelijk is dat het lokaal relevant is.

Zet het nieuws in de eerste alinea

Veel mensen beginnen hun persbericht met de geschiedenis van de vereniging of een bedankje aan sponsors. Een redacteur wil echter direct weten wat het nieuws is. Beantwoord in de eerste twee of drie zinnen de vragen wie, wat, waar, wanneer en waarom.

Achtergrond, citaten en details komen daarna. Schrijf zo dat de redactie je bericht van onderaf kan inkorten zonder dat de kern verdwijnt. Dat scheelt hen werk, en werk besparen is precies wat de kans op plaatsing vergroot.

Schrijf als een journalist, niet als een folder

Een persbericht is geen advertentie. Woorden als uniek, fantastisch en het beste aanbod van de regio wekken eerder argwaan dan enthousiasme. Houd het feitelijk en concreet: hoeveel deelnemers, welk bedrag is opgehaald, wat verandert er voor buurtbewoners.

Wil je toch iets van emotie of mening laten zien, gebruik dan een citaat van een betrokkene. Een voorzitter die vertelt waarom het nieuwe clubhuis zo veel voor de jeugd betekent, maakt je bericht levendig zonder dat de tekst zelf reclame wordt. Bekijk eens hoe lokale nieuwssites zoals woerdennieuwsvandaag.nl hun berichten opbouwen; je ziet dan snel welke toon en lengte bij regionaal nieuws passen.

Maak het de redactie makkelijk

Hoe minder een redacteur hoeft na te vragen, hoe beter. Zet de tekst gewoon in de mail en voeg hem eventueel ook als bijlage toe. Lever een of twee goede foto’s mee in een behoorlijke resolutie, met een korte beschrijving van wie erop staan.

Let daarnaast op deze praktische punten:

• Houd het bericht beknopt, liefst onder een A4.
• Vermeld een contactpersoon met telefoonnummer die echt bereikbaar is.
• Noem de juiste namen en functies, correct gespeld.
• Stuur op tijd: een week vooraf voor aankondigingen, dezelfde dag voor verslagen.

Kies het juiste moment en de juiste ontvanger

Timing maakt verschil. Een bericht dat op vrijdagmiddag laat binnenkomt, kan blijven liggen. Probeer je mail aan het begin van de werkdag te versturen en houd rekening met de verschijningsdag van een weekblad.

Zoek daarnaast uit naar wie je het beste kunt mailen. Veel redacties hebben een algemeen adres voor tips, maar soms is er een vaste correspondent voor sport of cultuur. Een persoonlijk gerichte mail valt eerder op dan een bericht aan een lange lijst ontvangers in de cc.

Bouw aan een goede relatie

Wordt je bericht geplaatst, stuur dan gerust een kort bedankje. Wordt het niet gebruikt, blijf dan vriendelijk en probeer het een volgende keer opnieuw met een sterker verhaal. Redacteuren onthouden wie betrouwbare, goed geschreven informatie aanlevert.

Door steeds op dezelfde heldere manier te werken, word je voor de redactie een vaste en prettige bron. Dan wordt je volgende mail misschien wel als eerste geopend, simpelweg omdat ze weten dat er iets bruikbaars in staat.